5 - سربداريان كه در 738 در سبزوار رايت استقلال برافراشتند و از اين تاريخ تا 788 در آن نواحى حكومتى محدود داشتند . غير از اين پنج سلسله كه بعد از ابو سعيد خان در ايران ظهور كردند يك عدّه امراى ديگر هم در هرات و فارس و كرمان و يزد و لرستان از قبل از استيلاى مغول حكومتهاى محلى نيمه مستقل داشتند كه چون نسبت به ايلخانان خاندان چنگيزى از در اطاعت درآمدند مغول ايشان را از ميان برنداشتند و از اين سلسله‌ها بعضى در ايام سلطنت ايلخانان از ميان رفتند و بعضى ديگر تا دورهء فترت بعد از ابو سعيد باقى ماندند و در آن ايام نيز از خود كروفرى ظاهر ساختند و مشهورترين اين سلسله‌ها بقرار ذيلند : 1 - اتابكان سلغورى يا اتابكان فارس ، 2 - اتابكان لرستان ، 3 - اتابكان يزد ، 4 - قراختائيان كرمان ، 5 - آل كرت در هرات . ما در اين فصل باجمال بذكر احوال اين سلسله‌ها مىپردازيم و بايد دانست كه اين سلسله‌ها هيچ‌كدام اهميت سياسى و اقتدار ملكى مهمى بهم نرسانده‌اند و غالب اعتنائى كه باحوال ايشان مىشود بمناسبت دخالتى است كه در تاريخ ادبيات ايران و تربيت اهل علم و ادب داشته‌اند و اگر آثار و نوشته‌هاى فضلا و شعرا نبود نام غالب ايشان از ميان رفته بود . اين سلسله‌ها يا بدست يكديگر منقرض شده‌اند و يا امير تيمور گوركان اساس دولت آنان را برچيده است . 1 - ملوك كرت ملوك آل كرت يك طبقه از ملوك ايران شرقيند كه از نيمهء اول قرن هفتم هجرى تا اواخر قرن هشتم در آن حدود سلطنت داشته‌اند و پايتخت ايشان همه‌وقت شهر هرات بوده و اگرچه در تاريخ سياسى اين مملكت اسم‌ورسم چندانى از اين سلسله بجا نمانده بلكه جمعى از ايشان بسست پيمانى و بىوفائى شهرت يافته‌اند در تاريخ